ज्येष्ठ अभिनेते निळू फुले यांचे निधन

ज्याच्या पडद्यावरच्या अस्तित्त्वानेच अनेकांच्या मुठी आवळल्या जायच्या, बायका बोटं मोडत शिव्या द्यायच्या… असा जिवंत खलनायक मराठी पडद्यावर उभा करणारे ज्येष्ठ अभिनेते निळू फुले यांचे मध्यरात्री दोनच्या सुमारास निधन झाले.
ते ७९ वर्षांचे होते. अन्ननलिकेच्या कर्करोगाने गेले काही दिवस अंथरुणाला खिळून असलेल्या निळू फुले यांची प्रकृती खालावल्याने त्यांना येथील जहांगीर हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आले होते. दोन महिन्यांपूर्वीच कर्करोगाचे निदान झाल्यापासून ते फारसे घराबाहेर पडत नव्हते.
गेल्या रविवारी सकाळी त्रास वाढल्याने त्यांना जहांगीरमध्ये दाखल करण्यात आले होते. मंगळवारी संध्याकाळी त्यांना अतिदक्षता विभागातून हलवण्यात आले असले , तरी त्यांची प्रकृती चिंताजनक होती. अन्न गिळणे शक्य होत नसल्याने त्यांना सपोर्ट सिस्टीमवर ठेवण्यात आले होते.
‘ सामना’, ‘सिंहासन’, ‘जैत रे जैत’ यासारखे मराठी चित्रपट असोत, ‘कुली’, ‘सारांश’, ‘मशाल’, ‘नरम गरम’सारखे हिंदी चित्रपट असोत वा सूर्यास्त, सखाराम बाईंडरसारखी नाटके असो, निळू फुले यांनी आपल्या अभिनयाचा ठसा प्रत्येक ठिकाणी उमटवला. त्यामुळे हिंदी व मराठी चित्रपटसृष्टीतील निळू फुले यांना आदराचे स्थान होते.
राष्ट्र सेवा दलाच्या मुशीत तयार झालेल्या, समाजवादी विचारांवर श्रद्धा असलेल्या या निळूभाऊंच्या अभिनयाचा प्रवास सेवा दल कलापथकापासून सुरू झाला. पण तो तेवढ्यापुरता मर्यादित राहिला नाही. त्यांच्या अभिनयाची ताकद पाहूनच त्यांना ‘सखाराम बाईंडर’सारखे नाटक मिळाले आणि त्यातील भूमिकेला त्यांनी न्याय दिला.
मराठी नाटकांबरोबरच मराठी चित्रपटांवरही त्यांनी आपला ठसा उमटवला. ‘सिंहासन’ चित्रपटातील पत्रकार दिगू टिपणीस असो की ‘सामना’मधील हिंदूराव पाटील असो, त्यांचा अभिनय सर्वांनाच भावला. अमिताभ बच्चनसारख्या अभिनेत्याच्या ‘कुली’ चित्रपटामध्येही निळूभाऊंनी आपल्या अभिनयाचे वेगळेपण दाखवून दिले. त्यामुळे हा चित्रपट अमिताभबरोबरच निळू फुले यांच्यासाठीही लक्षात राहिला.
अगदी ‘जैत रे जैत’मधील भूमिका तुलनेने कमी असूनही ती आठवणीत राहणारी आहे. ‘नामदेव शिंपी’नंतर त्यांनी प्रकृती अस्वास्थ्यामुळे चित्रपटात काम करायचे नाही, असे ठरवले होते. पण निर्माते आणि दिग्दर्शकांच्या आग्रहास्तव काही आश्वासने ते पूर्ण करीत आहेत. हे सारे करताना हा अभिनेता सामाजिक भान आणि बांधिलकी मात्र कधीच विसरला नाही. त्यामुळे सामाजिक कृतज्ञता निधीमध्येही त्यांचा वाटा होता. अनेक चित्रपटांमध्ये खलनायकाची भूमिका करणारे निळू फुले प्रत्यक्षात अत्यंत विनम्र आणि सौम्य स्वभावाचे राहिले.
पांढरा पायजमा आणि वर झब्बा, खांद्यावर कापडी झोळी हाच त्यांचा कायमचा वेश. त्यात कधीच बदल झालयाचे आठवत नाही. खलनायकाच्या भूमिकेत असताना शिवराळ भाषा वापरणारे, तसेच वावरणारे निळू फुले यांच्याशी गप्पा मारताना हा माणूस अतिशय अभ्यासू आहे, हे जाणवते. शिक्षण फार झाले नसले तरी वाचन मात्र दांडगे होते. त्याचा प्रत्यय या गप्पामधून ते कायम जाणवत असे.

--
तू इथून दूर गेल्यानंतर,
अनेक वाटा माज्या आहेत,
पण पावला पावलावर
आठवणी मात्र तुज्याच आहेत....

I'm reading: ज्येष्ठ अभिनेते निळू फुले यांचे निधन